สวนพฤกษศาสตร์ดงฟ้าห่วน

ประวัติความเป็นมา

สวนพฤกษศาสตร์ดงฟ้าห่วน จัดตั้งขึ้นในในปี พ.ศ. 2532 สวนพฤกษศาสตร์​ ลำดับที่​ 5​ ของกรมอุทยานแห่งชาติ​ฯ​ สำรวจและจัดตั้งโดยนายจำลอง​ เพ็งคล้าย ​เดิมชื่อ “สวนพฤกษศาสตร์ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ (ดงฟ้าห่วน)” ที่ได้รับการปรับปรุงมาจากสวนรุกขชาติ ดงฟ้าห่วน ที่ตั้งมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2527 ในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าดงฟ้าห่วน ตำบลขามใหญ่ อำเภอเมือง จังหวัด อุบลราชธานี เนื้อที่ 3,400 ไร่ ในอดีต เคยเป็นสถานีทดลองปลูกพรรณไม้ยูคาลิปตัส กระถินณรงค์ สนทะเล ซ้อ ขี้เหล็ก ก้ามปู ของสถานีวนกรรม สำนักงานป่าไม้เขตอุบลราชธานี กรมป่าไม้ และต่อมาได้รับการจัดตั้งเป็น “เขตอนุรักษ์พันธุ์ไม้ยางนาในป่าธรรมชาติดงฟ้าห่วน” เมื่อปี พ.ศ. 2524 และในปี พ.ศ. 2540 มีหน่วยงานของรัฐขอใช้ประโยชน์ไปจัดตั้งเป็นสวนสัตว์อุบลราชธานี จำนวน 1,217 ไร่ และสถานีวนวัฒนวิจัยอุบลราชธานี จำนวน 643 ไร่ ทำให้เหลือพื้นที่รับผิดชอบ จำนวน 1,540 ไร่

“ดงฟ้าห่วน” เป็นชื่อเรียก ป่าใหญ่แห่งนี้ ของชาวบ้านเมื่อครั้งอดีต มีความหมายถึง เสียงฟ้าร้อง ฟ้าผ่า ก้องดังกังวาน ไปทั่วบริเวณในยามฤดูฝน และผืนป่าแห่งนี้ เป็นแหล่งพึ่งพิง ด้านพืชอาหารจากป่า ของชุมชนในอดีต

ลักษณะภูมิประเทศ

สภาพพื้นที่ภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่ม ริมลำห้วยแจระแม ดินเป็นดินทราย มีน้ำไหลตลอดปี สภาพป่าเป็นป่าดิบแล้งผสมป่าเต็งรัง ความสูงจากระดับน้ำทะเลปานกลาง 130-137 เมตร ปริมาณน้ำฝนเฉลี่ย 1,581 มม./ปี อุณหภูมิสูงสุดเฉลี่ย 32.6 องศาเซลเซียส อุณหภูมิต่ำสุดเฉลี่ย 22 องศาเซลเซียส ความชื้นสัมพัทธ์ 73%

สภาพป่าดิบแล้ง

ลำห้วยแจระแม

จุดเด่นที่น่าสนใจ

ป่ายางนาธรรมชาติ ซึ่งยางนายังเป็นไม้มงคลประจำจังหวัดอุบลราชธานีอีกด้วย และพรรณไม้วงศ์ยางที่หายาก 2 ชนิด คือ ตะเคียนใบใหญ่และทะลอก จุดน่าสนใจอื่น ๆ คือสวนรวมพรรณไม้ต่าง ๆ ที่มีอย่างหลากหลาย และเส้นทางศึกษาธรรมชาติ

ป่ายางนา Dipterocarpus alatus Roxb. ex G. Don ไม้เด่นในพื้นที่ เนื่องจากเป็นที่ราบลุ่มริมลำธารในป่าดิบแล้ง

เส้นทางศึกษาธรรมชาติ

ต้นทองโหลง มีพูพอนขนาดใหญ่ เป็นจุดเด่นสำหรับการถ่ายภาพ

ศาลาชมวิว

พรรณไม้ในสวน

สภาพพื้นที่ป่าดิบแล้งประมาณร้อยละ 80 และป่าเต็งรังร้อยละ 20 ของพื้นที่ มีพรรณไม้วงศ์ยาง เป็นไม้เด่น เช่น ยางนา กระบาก ยางเหียง ยางกราด พะยอม ทะลอก ตะเคียนใบใหญ่ และพรรณไม้อื่น ๆ เช่น ก่อ กระบก แดง หว้า ประดู่ และลำดวน เป็นต้น สำหรับแปลงรวบรวมพรรณไม้ที่เป็นหมวดหมู่ เช่น แปลงพรรณไม้วงศ์ปาล์ม  วงศ์ไผ่ วงศ์สมอ วงศ์แค วงศ์กระดังงา วงศ์ส้ม วงศ์ไทร วงศ์เข็ม วงศ์อบเชย วงศ์หว้า วงศ์มะเกลือ และแปลงรวบรวมพรรไม้ตามการใช้ประโยชน์ ได้แก่ พืชอาหารท้องถิ่น สวนสมุนไพร สวนพรรไม้หอม สวนพรรณไม้ในวรรณคดี สวนพรรณไม้พุทธประวัติ สวนพรรณไม้มงคล สวนพรรณไม้เฉลิมพระเกียรติ สวนพรรณไม้เอนกประสงค์    สวนพรรณไม้ประจำาจังหวัด สวนไม้ประดับ สวนไม้น้ า สวนเฟิร์น สวนกล้วยไม้ และสวนสวนพรรณไม้มีค่าหายาก

ทองโหลง หรือทองหลางน้ำ Erythrina fusca Lour. – Fabaceae

ตะเคียนใบใหญ่ Hopea thorelii Pierre – Dipterocarpaceae

ทะลอก Vatica philastreana Pierre – Dipterocarpaceae

กิจกรรมและแนวทางการพัฒนาสวน

สวนพฤกษศาสตร์ดงฟ้าห่วน เข้าร่วมในโครงการป่าในเมือง “สวนป่าประชารัฐ เพื่อความสุขของคนไทย” ของรัฐบาล การดำเนินงานในปัจจุบัน จึงเน้น กิจกรรมป่า        ในเมือง กิจกรรมการจัดสวนพฤกษศาสตร์ให้เป็นห้องเรียนธรรมชาติ ที่อยู่ในตัวเมือง ได้แก่ การจัดภูมิทัศน์ให้ร่มรื่น มีแปลงไม้ประดับ สำหรับการพักผ่อนหย่อนใจ และแปลงรวบรวมพรรณไม้อื่นๆ ในพื้นที่ เป็นต้น

กิจกรรมป่าในเมือง: เปิดโครงการ

กิจกรรมป่าในเมือง: ตลาดประชารัฐ

นิทรรศการ

ศูนย์เรียนรู้การเพาะชำกล้าไม้

สิ่งอำนวยความสะดวก

อาคารศูนย์บริการข้อมูล ศาลาพักผ่อน ลานกางเต็นท์ ห้องน้ำห้องสุขา บ้านพักรับรอง

การคมนาคม

สวนพฤกษศาสตร์ดงฟ้าห่วน ตั้งอยู่ที่ หมู่ 13 และหมู่ 17 ต.ขามใหญ่ อ.เมือง จ.อุบลราชธานี อยู่ห่างจากตัวจังหวัดอุบลราชธานี 13 กิโลเมตร การเดินทาง
1. จากตัวเมืองอุบลราชธานี ไปตามทางหลวงหมายเลข 212 (ชยางกูร-ม่วงสามสิบ) ประมาณ 6 กม. เลี้ยวซ้ายที่บ้านห้วยคุ้ม ไปตามทางประมาณ 7 กม.
2. จากตัวเมืองอุบลราชธานี ไปตามทางหลวงหมายเลข 23 (ถนนแจ้งสนิท-ยโสธร) ประมาณ 15 กิโลเมตร กลับรถ เข้าทางสนามกีฬากลางจังหวัดอุบลราชธานี          (ทุ่งบูรพา) จะมีป้ายบอกแยกซ้าย ทางเข้าสวนพฤกษศาสตร์ดงฟ้าห่วน

สถานที่ท่องเที่ยวที่อยู่ใกล้เคียง

1) สวนรุกขชาติอุบลวนารมย์ ต.ขามใหญ่ อ.เมือง จ.อุบลราชธานี
2) สวนสัตว์อุบลราชธานี ต.ขามใหญ่ อ.เมือง จ.อุบลราชธานี
3) สถานที่อื่นๆ ในจังหวัดอุบลราชธานี ได้แก่ เขื่อนสิรินธร อ.สิรินธร อุทยานแห่งชาติแก่งตะนะ อ.พิบูลมังสาหาร อุทยานแห่งชาติผาแต้ม อ.โขงเจียม ช่องเม็กชายแดนไทย–ลาว อ.สิรินธร วัดทุ่งศรีเมือง อ.เมือง และพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติอุบลราชธานี อ.เมือง

สถานที่ติดต่อ

สวนพฤกษศาสตร์ดงฟ้าห่วน
ต. ขามใหญ่ อ. เมือง จ. อุบลราชธานี
34000
โทร:
Page: www.facebook.com/สวนพฤกษศาสตร์ดงฟ้าห่วน-226807091192042

หัวหน้าสวน นายรุจน์ เมฆทอง
email: ruj_mo9@hotmail.com; pam_kit@hotmail.com
เบอร์โทร: 08 4392 1581